Online Cantatedienst 18 april

Zondag 18 april 17.00 uur online Cantatedienst St. Janskerk Gouda

0 april 2021

Vorig jaar, 15 november 2020, vond de eerste Goudse Glazendienst in de vorm van een Bachcantatedienst plaats. Afgelopen Nieuwjaarsdag klonk eveneens een Bachcantate.

Op zondag 18 april aanstaande, de derde zondag van Pasen (‘Misericordias Domini’, Barmhartigheid Gods), zal er ’s middags om 17.00 uur in de Sint Janskerk opnieuw een Goudse Glazendienst plaatsvinden in de vorm van een Cantatedienst.  Centraal staat dan cantate BWV 4, ‘Christ lag in Todesbanden’ van Johann Sebastian Bach (1685-1750).
Vanwege de geldende beperkingen zal de dienst online worden uitgezonden via het Youtube-kanaal van de Sint-Jansgemeente. De liturgie treft u in de button hieronder aan, evenals de button voor de viering.. 

De dienst zal plaatsvinden onder verantwoordelijkheid van wijkgemeente De Veste. Voorganger is ds. David van Veen, cantor is Patrick van der Linden en Sintjansorganist Gerben Budding bespeelt de orgels. Orkest en zangers van Stichting Ars Musica zullen de Bach-cantate uitvoeren. Solisten zijn sopraan Nanette Mans en tenor Arjen J.A. Uitbijerse. Beiden regelmatig betrokken bij de Goudse Glazendiensten.  

De cantate ‘Christ lag in Todesbanden’ is waarschijnlijk de vroegste cantate die we van Bach kennen. Vermoedelijk schreef hij het als ‘auditiestuk’ bij zijn sollicitatie naar de functie van organist aan de Blasiuskerk te Mühlhausen. Het werk klonk voor het eerst op 24 april 1707.  

De cantate ‘Christ lag in Todesbanden’ is gebaseerd op een magistraal Paaslied van Maarten Luther (een aanrader voor de Paasmorgen!).

In Liedboek 2013 komen we het lied tegen in een hertaling van Jaap Zijlstra als ‘Christus lag in de dood terneer’ (Gz. 618). Melodie en tekst gaan terug op de Gregoriaanse Paassequens ‘Victimae Paschali laudes’.  

De cantate begint met een Sinfonia (een instrumentale opening) voor strijkers die nog de diepte van de Veertigdagentijd laat horen. De sfeer slaat om bij het eerste vers: het is Pasen geworden, de dood is overwonnen. Ieder vers eindigt met een uitbundig ‘Halleluja’.

In vers 5 horen we over het Paaslam dat ‘in heißer Lieb gebraten’ is en in het laatste vers horen we over de Paasmaaltijd met ‘Osterfladen’ (een soort zoet gebak voor de Paastijd). 

Je zou de cantate het beste kunnen omschrijven als een grote koraalpartita (een aantal bij elkaar horende variaties) over het Paaslied van Luther. Dit maakt het werk ook voor de minder geoefende luisteraar toegankelijk. Qua stijl sluit het werk nog sterk aan bij de voorgangers van Bach, componisten als Kuhnau en Buxtehude, maar dan, om met Maarten ’t Hart te spreken, met een flinke scheut ‘Bach Whisky’…  

De cantatedienst beoogt de Bachcantate zijn liturgische context terug te geven. We vieren ‘gewoon’ de liturgie en laten de cantate zijn verkondigende werk als ‘praedicatio sonora’ verrichten. De preek van ds. Van Veen neemt primair de bij de cantate horende lezingen als uitgangspunt en licht daarnaast de cantate toe. Na de preek klinkt de cantate. De orde van dienst bevat teksten en vertalingen van de cantate, zodat u het goed zult kunnen volgen.  

Aan het begin van de dienst klinkt, zoals in het Lutherse Duitsland van de 18e eeuw gebruikelijk, een Praeludium van Bach, en tot besluit de bijbehorende Fuga.  

Diensten als de Goudse Glazendiensten en Cantatediensten worden door alle wijken gedragen en zijn missionair omdat we juist ook met zulke diensten mensen van buiten de kerkelijke kaders willen trekken. Ook is het mooi dat we met deze viering een aantal musici in Coronatijd kunnen laten spelen en daarmee ook ondersteunen. Om beiden redenen stellen we in financiële bijdrage dan ook bijzonder op prijs. Dat kunt u doen via de appostel-app of via onderstaande QR-code.

Van harte welkom om mee te vieren en te genieten van de geweldige muziek van Bach! 
Gerben Budding, kerkmusicus PGG  

Teksten van de cantate zijn te vinden via: https://www.eduardvanhengel.nl/werken/BWV_4/tekst#raw-de 
Vertalingen: 
https://www.eduardvanhengel.nl/werken/BWV_4/tekst#raw-nl 
Bron: Eduard van Hengel

U kunt een bijdrage leveren voor het in stand houden van deze bijzondere vieringen. Dat kan via:
* de appostel-app,
* de QR-code
Alles op één rij kijk dan op: Bijdragen en bestellen van de Protestantse Kerk Gouda >>